Blog

Hier lees je toegankelijke stukken over technische en lastige onderwerpen.

Afbeeldingen: rechten en licenties

Fotografen, webdevelopers en grafisch ontwerpers plaatsen veel materiaal op internet, zodat anderen het kunnen zien, gebruiken en er op kunnen voortbouwen. De gebruikersrechten hiervan zijn vaak ingewikkeld en verwarrend. Veel sites kennen dan ook nog eens hun eigen licentievoorwaarden en disclaimers. Daarom een beknopte en eenvoudige toelichting over copyright, copyleft en enkele licentievormen zoals GPL en Creative Commons licenties.

Mag je dat plaatje nou eigenlijk gebruiken?

Copyright

Het belangrijkste juridisch kader is de regelgeving rond copyright, die landen in hun nationaal beleid opnemen. De regelgeving kent zijn oorsprong in de internationale gemaakte afspraken tijdens de Conventie van Bern in 1886. In Nederland betreft het de Auteurswet uit 1912. Het Nederlandse auteursrecht houdt voor gebruikers in dat je werken mag citeren en een kopie mag maken voor eigen gebruik. Maak je opzettelijk inbreuk op het recht van de auteur, dan ben je strafbaar. Het maken van een thuiskopie (downloaden) was niet strafbaar in Nederland, maar is dat sinds kort wel.

Ben je de maker of bedenker, dan wordt auteursrecht je automatisch (van rechtswege) toegekend. Je hoeft dus geen vermelding (bijvoorbeeld onderaan je website) te maken of registratie uit te voeren. Op namen en uitvindingen rust geen auteursrecht, maar hiervoor kun je een handelsmerk aanvragen en voor uitvindingen kun je een octrooi aanvragen. Ten slotte gelden voor werken van overheid en media beperkte auteursrechten, vanwege het maatschappelijk belang van de openbaarheid hiervan.

STEL, Je wilt een plaatje van internet gebruiken voor een werkstuk of website:

Vermeld dan de naam van de auteur en zorg dat het gebruik ondergeschikt blijft aan de rest van je product. Bij twijfel: vraag toestemming van de auteur of uitgever.

Let op of de maker of uitgever aanvullende voorwaarden noemt, of het materiaal misschien juist vrij heeft gegeven.

Copyleft

Een licentie is eigenlijk de overdracht van het auteursrecht. Soms tegen voorwaarden, zoals bij betaalde software, en soms juist om vrij gebruik te stimuleren. Copyleft, een woordspeling op Copyright, stimuleert ontwikkelaars van bijvoorbeeld programma’s dus juist hun code vrij te geven, zodat er op verder gebouwd wordt en innovatie niet stagneert. Een bekende vrije licentievorm die dit ideaal volgt is General Public License (GPL). Deze stelt dat je met werk (meestal software) mag doen wat je wilt, zolang je dat recht zelf ook weer doorgeeft en de bron benoemd.

Creative Commons is een organisatie die het delen van kennis en creativiteit wil stimuleren en onderscheidt zes licentietypen (ontleend aan http://creativecommons.nl/uitleg/).

Dit zijn de vier bouwstenen van de licenties:

Attribution Naamsvermelding. Je staat anderen toe om het werk waar jij auteursrecht op hebt te kopiëren, distribueren, vertonen, en op te voeren, en om afgeleid materiaal te maken dat op jouw werk gebaseerd is – maar uitsluitend als jij vermeld wordt als maker.

Noncommercial Niet-commercieel. Anderen mogen je werk kopiëren, vertonen, distribueren en opvoeren, alsmede materiaal wat op jouw werk gebaseerd is, mits niet voor commerciële doeleinden.

No Derivative Works GeenAfgeleideWerken. Anderen mogen je werk kopiëren, distribueren, vertonen en opvoeren mits het werk in de originele staat blijft. Het is niet toegestaan dat anderen jouw werk gebruiken als basis voor nieuw materiaal.

Share Alike GelijkDelen. Je staat anderen toe om van jouw werk afgeleid materiaal te maken onder de voorwaarde dat zij het onder dezelfde licentie vrijgeven als het originele werk.

De Naamsvermelding voorwaarde is een verplicht onderdeel van elke licentie en GelijkDelen en GeenAfgeleideWerken zijn niet-compatibel in eenzelfde licentie. Hierdoor zijn er uiteindelijk zes verschillende combinaties mogelijk.

De zes Creative Commons-licenties

Op basis van deze vier bouwstenen zijn er in totaal zes verschillende Creative Commons licenties. Hieronder vind je de zes licenties gerangschikt van minst restrictief naar meest restrictief. Door op de symbolen of namen te klikken kom je bij de samenvatting van de betreffende licentie.

cc-by Naamsvermelding
cc-by-sa Naamsvermelding – Gelijk Delen
cc-by-nc-sa Naamsvermelding – Niet Commercieel
cc-by-nc-sa Naamsvermelding  – Niet Commercieel-Gelijk Delen
cc-by-nd Naamsvermelding – Geen Afgeleide Werken
cc-by-nc-nd Naamsvermelding – Niet Commercieel – Geen Afgeleide Werken

 

Tags: auteursrecht / Copyleft / Copyright / Licenties / software

Geef een reactie